એઆઈની કાયમી યાદ: ડિજિટલ મદદનીશ તમારી રોજિંદી ટેવો અને વિગતો કેવી રીતે સાચવી રાખે છે?

ચેટ વિન્ડો બંધ થયા પછી પણ કમ્પ્યુટર તમને ભૂલતું કેમ નથી?

થોડા મહિનાઓ પહેલાં સુધી ચેટબોટ સાથે વાત કરવી એટલે દરરોજ સવારે યાદશક્તિ ગુમાવી ચૂકેલા કોઈ અજાણ્યા માણસને મળવા જેવું હતું. તમે આજે તેને તમારા પરિવાર વિશે કહ્યું, તમારા ધંધા વિશે કહ્યું; પણ બીજે દિવસે નવી વિન્ડો ખોલો એટલે તે ફરીથી એ જ સવાલ પૂછતો: 'નમસ્તે! હું તમને કેવી રીતે મદદ કરી શકું?' તેને ગઈકાલની કોઈ જ વાત યાદ નહોતી રહેતી. પરંતુ આજે જો તમે નવો ચેટબોટ ખોલીને માત્ર એટલું જ કહો: 'મારી દીકરીના જન્મદિવસે ભેટ આપવા માટે કંઈક વિચાર આપ', તો તે તરત જ કહે છે: 'તમારી દીકરી અનન્યા, જે આ વખતે દસ વર્ષની થાય છે અને તેને વિજ્ઞાનના પ્રયોગો બહુ ગમે છે, તેના માટે ટેલિસ્કોપ કેવું રહેશે?' તે જૂની વાત બરાબર યાદ રાખે છે!

આ નવી સગવડને પર્સિસ્ટન્ટ મેમરી એટલે કે એઆઈની કાયમી યાદ કહેવાય છે. કમ્પ્યુટર હવે માત્ર જવાબો નથી આપતું, પરંતુ તમારી જિંદગીની મહત્વની વિગતોની એક અંગત ડાયરી બનાવતું જાય છે.

શેઠની બધી ટેવો અને વિગતો નોંધી રાખતી અંગત સેક્રેટરીની ડાયરી

આ વ્યવસ્થા સમજવા માટે એક મોટી વેપારી પેઢીના માલિકના પીઢ અને વફાદાર અંગત સેક્રેટરીની કલ્પના કરો. આ સેક્રેટરી શેઠની કેબિન બહાર પોતાની ડેસ્ક પર એક સુંદર નાની ડાયરી લઈને બેસે છે. શેઠ જ્યારે સહજતાથી બોલી જાય છે, 'મને બપોરે ચામાં ખાંડ સાવ ઓછી જોઈએ છે', ત્યારે સેક્રેટરી તે ડાયરીમાં ચૂપચાપ ટપકાવી લે છે. શેઠ જ્યારે કહે છે, 'મારા દીકરાની ક્રિકેટ મેચ મંગળવારે બપોરે હોય છે', ત્યારે સેક્રેટરી તે તારીખ પણ નોંધી લે છે.

મહિનાઓ પછી જ્યારે શેઠ અચાનક કહે છે, 'અરે ભાઈ, કોઈ મહેમાન આવ્યા છે, ચા મંગાવો', ત્યારે સેક્રેટરી કશું પૂછ્યા વગર શેઠ માટે મોળી ચા હાજર કરી દે છે. મંગળવારે બપોરે શેઠ કોઈ નવી મિટિંગ રાખવા જાય ત્યારે સેક્રેટરી નમ્રતાથી યાદ અપાવે છે, 'શેઠ, મંગળવારે બાબાની મેચ છે ને? આપણે મિટિંગ સવારે રાખીએ તો?' શેઠ રાજીના રેડ થઈ જાય છે! સેક્રેટરીએ શેઠનું જીવન સરળ બનાવી દીધું કારણ કે તેની પાસે શેઠની બધી ટેવોની સાચી ડાયરી હતી.

ડિજિટલ મદદનીશ કમ્પ્યુટરમાં બરાબર આ સેક્રેટરીની ડાયરી જેવું કામ કરે છે. તમે જ્યારે સામાન્ય વાતચીત કરો છો ત્યારે બેકગ્રાઉન્ડ સોફ્ટવેર તમારી પસંદગીઓ ટપકાવી લે છે અને એક સુરક્ષિત પ્રોફાઇલમાં સાચવે છે. ભવિષ્યમાં જવાબ આપતી વખતે તે આ જૂની ડાયરીનો સંદર્ભ લે છે.

કાયમી યાદદાસ્તથી રોજિંદા કામમાં શું શું ફાયદા થાય છે?

વારંવાર એકની એક વિગતો બોલવાની ઝંઝટમાંથી મુક્તિ મળવાથી કામકાજ ખૂબ સરળ બને છે:

• અંગત શિક્ષણ અને ટ્યુટરિંગ: વિદ્યાર્થીઓને ભણાવતી વખતે તેઓ કયા વિષયમાં કાચા છે અને તેમને કઈ પદ્ધતિથી સમજાય છે તે કમ્પ્યુટર હંમેશા યાદ રાખે છે.
• ઓફિસનું કામ અને કાર્યશૈલી: તમને ઈમેઈલ મુદ્દાસર ગમે છે કે વિગતવાર, તમે કયા ફોન્ટ વાપરો છો તે વારંવાર ફરીથી કહેવું પડતું નથી.
• આરોગ્ય અને ડાયેટ પ્લાનિંગ: તમને કઈ વાનગીની એલર્જી છે કે તમે કઈ કસરત કરો છો તે મુજબ રોજિંદો સાચો આહાર ચાર્ટ તૈયાર કરી અપાય છે.
• લાંબા ગાળાના પ્રોજેક્ટ્સ અને લેખન: કોઈ પુસ્તક લખતી વખતે કે મકાનનું બાંધકામ કરતી વખતે અઠવાડિયાઓ જૂના સંદર્ભો આપોઆપ જળવાઈ રહે છે.

યાદદાસ્તનું સંચાલન અને અંગત વિગતોની સુરક્ષા

આપણી બધી વાતો યાદ રાખતો મદદનીશ ખૂબ સગવડભર્યો છે ખરો, પણ આપણી ડાયરીનું રબર હંમેશા આપણા જ હાથમાં હોવું જોઈએ.

• કમ્પ્યુટરે શું યાદ રાખ્યું છે તે નિયમિત તપાસો: એપના સેટિંગ્સમાં 'મેમરી' વિકલ્પ હોય છે; ત્યાં જઈને કમ્પ્યુટરે કઈ વાતો નોંધી છે તે સમયાંતરે વાંચતા રહો.
• સંવેદનશીલ વાતો માટે ઇન્કોગ્નિટો ચેટ વાપરો: જો કોઈ ગુપ્ત તબીબી બાબત કે હંગામી પ્રશ્ન પૂછવો હોય તો 'ટેમ્પરરી ચેટ' વાપરો જેથી તે ડાયરીમાં ન નોંધાય.
• પાસવર્ડ કે બેંક ખાતાના નંબર ક્યારેય ચેટમાં ન આપો: કાયમી મેમરીમાં તમારા એટીએમ પિન, બેંક ખાતા કે આધાર નંબર ક્યારેય સેવ ન થવા દો.

આપણી ટેવો યાદ રાખતો ડિજિટલ મદદનીશ એક શક્તિશાળી સાથી છે, પરંતુ આપણી જિંદગીનું કયું પાનું તેના સામે ખુલ્લું રાખવું તેનો પૂરો કાબૂ આપણી પાસે જ હોવો જોઈએ. સભાનતા સાથે ઉપયોગ કરીએ તો આ સ્મૃતિ આપણું જીવન સાચે જ સુખમય બનાવી દે છે.